Met 6 Bft in de Duitse Bocht ...

Deel 3 van onze vakantie in 2012 naar de Oostzee. Zie voor deel 2: Naar Lauwersoog

Wij brengen in 2012 onze boot in etappes naar de Oostzee. Na de eerste tocht lag de boot in Lauwersoog. Ik wilde samen met een kennis (met zeebenen) de Forever naar Rendsburg varen. Daarvoor hadden wij op het werk tussen 1 en 15 juni geen afspraken gepland. Zo konden we direct weg als het weer goed was. Maar dat viel tegen. Het ene lagedrukgebied na het andere kwam langs. De voorspelde "weerluikjes" werden snel opgevuld door weer nieuwe lagedrukgebiedjes. In de eerste week was ook het tij niet gunstig. Hoogwater rond het middaguur of middernacht. Ik wil bij onzekere voorspelling niet het risico lopen om 's nachts op zee te zijn. Dus het werd wachten...

Foto 1: In de buitenhaven van Lauwersoog

Uiteindelijk zijn we op zondag 10 juni met trein en bus naar Lauwersoog gereisd om de volgende morgen vroeg te kunnen vertrekken. Op zondag stond er nog een dikke ZW4. 's Nachts werd het windstil. De voorspelling voor de maandag van de Deutsche Wetterdienst: Umlaufend 0-2 Bft. Niets hield ons tegen. Maar bij vertrek was de wind ONO 3. Tegenwind dus. Maar op een rustige zee geen probleem. Later trok de wind aan tot 4 Bft en kromp naar NO. Vanaf de ton Osterems werd het, met motor en genua, enkele uren flink hobbelen aan de wind.

Foto 2: Volle steigers in de avondzon op Norderney

Door in Lauwersoog vroeg weg te gaan hadden we op Norderney een plek voor het uitzoeken. Enkele uren later lagen de steigers vol. Blijkbaar hadden meer zeilers gewacht op rustig weer. Maar wat zou de volgende dag brengen?
De voorspelling van de DWD bleef staan op NO-N 4 Bft. Dat moet te doen zijn, vergelijkbaar met de eerste dag. Wij stonden om vijf uur op en vertrokken om zes uur, zonder de Navtex te raadplegen. In het Dovetief aangekomen bleek al snel dat er meer wind stond. Hoog in de 5, soms 6 Bft. De zee bouwde zich op en flinke golven rolden ons tegemoet. Ik heb op het punt gestaan om om te keren. De boot liep onder motor en gereefd grootzeil goed over de golven heen. Dat gaf vertrouwen. We besloten door te gaan. Eenmaal buiten was de wind continu NO 5-6. Met een koers rond de 75 gr. dus erg hoog aan de wind. Het dieselverbuik zou hoger uitpakken dan verwacht. Net toen ik begon te denken aan uitwijken naar Wilhelmshaven nam de wind af en kromp verder tot N 4 Bft. De golf dempte en het werd aangenamer. De koers naar de ton Westertill-N was goed te doen. Daarom geen uitwijken maar recht naar de Elbe.

Foto 3: Drukte op de scheepvaartroute "Neue Weser"

Bij het kruisen van de scheepvaartroute "Neue Weser" was het goed uitkijken. Ik had het nog niet zo druk meegemaakt. We besloten in deze zee niet te wachten maar met de motor flink bij op de kont van een vrachtvaarder te sturen om zo tussen de schepen door te kunnen. Onder zeil alleen had ik dat niet gedaan.

Foto 4: Samen richting Elbe

Ter hoogte van de ton Elbe 1 was de wind weer aangetrokken tot N 5-6. Dat gaf weer hoge golven, ditmaal overdwars. We hielden het in de kuip niet droog meer. Niet erg, we waren toch al ingezouten....

Wat heb ik van deze dag geleerd? Ik ben weggegaan zonder de actuele wind te weten. Helemaal fout. Een dag later was het NW 4-5 en veel beter te doen. Ik weet dat het schip in deze zee zich goed houdt. Zelf had ik er moeite mee, maar het kwam gelukkig niet tot vissen voeren.... Overdag is het te doen, maar leuk is anders.

Daarna kregen we twee dagen rust op Elbe en Nord-Ostsee-Kanal. Dat was heel erg lekker na een dag achtbaan. Een paar voorvallen uit de laatste dagen:

Nederland-Duitsland

In Brunsbüttel komt, tussen vijf en zes uur, de havenmeester langs. Hij vroeg nu aan alle schippers, ook de duitse, om de vlaggen weg te halen. Brunsbüttel had kennelijk slechte ervaringen met voetballiefhebbers. Hij vreesde bij een overwinning van Nederland voor overlast en adviseerde ons bij bedreiging direct 112 te bellen.... Ik had direct geen zin meer om de kroeg op te zoeken om op "vijandelijk gebied" sportief de wedstrijd te volgen. Het bleef die avond rustig. Duitsland won.....

Foto 5: Overdag rust in Brunsbüttel

Foto 6: Wat is ie klein..

Drie maal rood

Op het Kieler Kanal kunnen ook de jachten worden tegengehouden. Als er een groot schip in de nauwe bochten bij Rendsburg vaart wordt de tegengestelde vaart met het sein 3x rood gestopt. Twee jaar geleden overkwam ons dat op de zelfde plek. Wij bleven liggen maar alle andere jachten gingen door. Frustrerend! Nu bleef iedereen liggen. Resultaat was dat alle boten die ons tijdens de vijf uur varen tussen Brunsbüttel en Rendsburg hadden opgelopen, groot en klein, nog steeds in de uitwijkplaats (Weiche) Schülp lagen toen wij daar arriveerden. Na 15 minuten wachttijd voor ons mochten we met z'n allen verder.

Foto 7: Onderweg op het Nord-Ostsee-Kanal

Reken maar dat we na aankomst een flesje hebben losgetrokken! En voor wie lekker eten wil, naast het havenrestaurant is ook de Italiaan in het centrum zeker aan te bevelen!

Foto 8: Bij Regatta-Verein Rendsburg aan de Obereidersee

Zo konden we op 15 juni met een goed gevoel de boot achter laten en met de trein terug naar huis. Nog drie weken wachten en dan verder richting Kieler Förde!
De loketbeambte van de Deutsche Bahn: Was? Für Ihr beiden? Die meisten schicken die Frau nach Hause...."

Foto 9: Het spoorwegviaduct in Rendsburg van de andere kant bekeken

Foto 10: Vanuit de trein een laatste blik op het Kieler Kanal

Op zaterdag 16 juni trok op zee de wind weer aan tot ZW 7 ......
Voor deel 4 zie: Verwaaid in de Kleine Belt.

Fotos 3-6: Th. van Oossanen

Meer over de Duitse Bocht in het bericht: Door de Duitse Bocht.
Meer informatie over het Nord-Ostsee-Kanal in: Nord-Ostsee-Kanal

Naar Lauwersoog

Deel 2 van de vakantie 2012.

Zie voor deel 1: deel 1

We brengen onze motorsailor in etappes naar de Oostzee. In het Hemelvaartsweekeinde de eerste etappe van Elburg naar Lauwersoog.

We lieten de boot in dit voorjaar in Elburg staan. Schilderen was de bedoeling. Het weer werkte niet mee. Van schilderen kwam niet veel. Alleen het hoogst noodzakelijke is gedaan. Op de woensdag voor Hemelvaart ging de boot te water. Op donderdag vertrokken we richting Lemmer. De Roggebotsluis draaide als op zondag. Dat betekent 10:00 uur aanvang dienst. We dachten om 09:30 op tijd te zijn maar we konden aansluiten in de rij..
Bij Lemmer werd het nog drukker. De sluis naar het Prinses Margrietkanaal gaf vertraging en ook in de havens was rust ver te zoeken. Na eerst gegeten te hebben is de maststrijkinstallatie gemonteerd. Veertien uur na vertrek van huis "vielen we om" en zochten de kooi maar op..

Drukte tijdens Hemelvaart in Roggebotsluis

De tweede dag verliep mooier. Na vertrek uit Lemmer zijn we in één keer doorgevaren naar Dokkummer Nieuwe Zijlen. Dankzij de al gemonteerde maststrijkinstallatie werd niet meer gestopt.
Wij maken meestal gebruik van de route over het Prinses Margrietkanaal tot aan het Burgumer Mar en verder via de Lits-Lauwersmeerroute langs Zwaagwesteinde. De Lits-Lauwersmeerroute heeft bruggen met 3 m doorvaarthoogte. Daar kunnen we met gestreken mast onderdoor.

Met gestreken mast bij Suwald

Eén van de vele bruggen met ca. 3,0 m doorvaarthoogte

Halen we dat wel?

Zeker!

Onder Arriva door

Hier komt de Kollummer kaas vandaan!

Mede door het mooie weer werd het een fantastische dag. Om 16:00 uur meerden we af in jachthaven Lunegat te Dokkummer Nieuwe Zijlen.

Na alle hectiek in Lemmer rust in Dokkummer Nieuwe Zijlen

Op de derde dag slechts een rustig tochtje over het Lauwersmeer. Dankzij een zuidwesten windje al vanaf de haven onder zeil en absoluut geen haast. Zo stellen wij ons vakantie voor!

Klaar voor zee in jachthaven Noordergat te Lauwersoog

Restte ons op zondagmorgen de thuisreis met het openbaar vervoer. Bij de jachthaven is de bushalte voor de snelbussen naar Leeuwarden of Groningen. Wat wil je nog meer...

Zie voor de maststrijkinstallatie de pagina maststrijkinstallatie

Deel 3: Met 6 Bft in de Duitse Bocht

Maststrijkinstallatie

Onder bruggetjes door, hoe doen we dat?

Eerst wordt de giek van de mast gehaald (compleet met grootzeil en huik) en op het kajuitdak vastgebonden.

Op de mast is de sprenkel bevestigd. De kabels zijn uit voorzorg over de lieren gelegd. Er is er al eens eentje tijdens het maststrijken achter de lier blijven steken, met alle gevolgen van dien.

Vervolgens wordt het voorstag aan de sprenkel bevestigd. Twee lijnen dienen als strijkwant.

Tussen voorsteven en sprenkel komt de strijktakel.

De strijkdraad wordt via een strijkblok op de ankerlier belegd. De mast wordt gestreken en gezet met de elektrische ankerlier.

Op de twee achterbolders komen de staanders van de mastbok. De radioantenne is afschroefbaar, de Navtexantenne wordt omgeklapt.

Voor het daadwerkelijk strijken is onder in de mastkoker de mastgrendel verwijderd. Op het laatst worden de twee voorste onderwantstagen losgemaakt. Bij het strijken slipt de strijkdraad over de ankerlier. Bij het zetten moet de ankerlier het werk doen. De mast ligt na het strijken op de bok

De sprenkel staat nog, daarmee varen we onder 7 m hoge bruggen door.

De sprenkel is omgeklapt op de mast. Nu zijn bruggen met 3,0 m doorvaarthoogte geen probleem meer.

Het gereed maken van de installatie kost ongeveer een uur. Het strijken is een kwestie van vijf minuten. Het zetten is binnen tien minuten gedaan.

Antislipverf

Het dek en het dak van de opbouw van onze motorsailer is voorzien van antislipverf. Vooral het dek was verweerd en dus nodig aan een nieuwe laag toe. Welke antislip was gebruikt wist ik niet. Het leek een zelfde kleur als de opbouw. Hier is Toplac van International gebruikt, kleur Ivoor. Wellicht had de vorige eigenaar de verf gemengd met een antisliptoevoeging. Daar voelde ik niets voor, bang om geen egaal oppervlak te krijgen. Toplac geeft een glanzend oppervlak. Ook nog een mattering toevoegen zag ik helemaal niet zitten. Nee, de keuze viel op Interdeck van International, kleur Sand Beige. (YJG009)

Men had mij gewaarschuwd. Als je een nieuwe antisliplaag wil aanbrengen dien je de oude volledig weg te schuren. En vaak kan dat alleen machinaal. Maar bij onderhoud aan kleine beschadigingen bleek de oude antislip eenvoudig en glad weg te schuren. Ik verwachtte dus met een hobby schuurmachine geen probleem. En die verwachting bleek uit te komen. Ik besloot om alleen het dek en de gangboorden te doen. Het dak van de opbouw komt later wel.

Het was in dit voorjaar geen weer voor lakwerk. Maar de Koninginnedag werd een uitzondering. Gelukkig werd de volgende middag in Elburg ook een warme en drogende middag zodat het werk in twee dagen gedaan kon worden.

De toegepaste werkijze:

1. De oude antislip schoon maken en ontvetten.
2. Het nog vochtige oppervlak schuren met een handschuurmachine.
3. De pap van schuursel verwijderen en het oppervlak goed laten drogen.
4. Na het afplakken van de randen een laag Pre-Kote van International aanbrengen met roller, kleur wit.
5. De afplaktape weer verwijderen en de Pre-Kote een dag laten uitharden.
6. Na nogmaals afplakken de antislip aanbrengen, ook met roller.

De kleur Sand Beige blijkt best mooi te zijn. De zachte tint geeft een rustig beeld. Het rollen van de antislipverf gaat goed, maar het is dik materiaal. Desondanks moeilijk dekkend in één keer. Het is dus zaak voldoende verf te hebben en niet te zuinig rollen. Anders is nog een laag nodig. De antislip doet zijn naam eer aan. De verf droogt mooi strak op en het oppervlak is stroef als schuurpapier.

Al met al voor mij een succes. Volgend jaar is het dak van de opbouw aan de beurt!

Beschermkap accuklem

Vandaag, in afwachting van beter weer, wat klusjes opgeknapt. Smeerpot schroefas gevuld, ruitenwisserbladen vervangen, wat rond gerommeld, u kent dat wel, luikje open .. luikje dicht .. En zo kwam ik op de volgende eenvoudige aanpassing:

Als ik de motorkap van mijn auto open doe, zie ik een accu met kunststof kapjes over de klemmen. Dat moet er toch ook zijn voor de boot. Jazeker. Google maar even op "beschermkap accuklemmen" en u vindt er genoeg.

Mijn accu's staan schuin onder het luik van de motorkamer. Zie ook de tweede foto in het bericht De motorkamer. De buitenste twee klemmen staan onbeschermd. Dat vond ik niet prettig. Afplakken met tape kan, maar is geen mooie oplossing. Nog binnen een vaarseizoen laat de tape weer los. Tijd voor een definitieve oplossing:

zonder kapjes:

en met kapjes:

Het kost haast niets, het is veiliger en het ziet er een stuk fraaier uit.

Zeekaarten kopen: vakantievoorpret

Deel 1 van de serie vakantie 2012

Het is half april, maar het weer nodigt nog niet uit om het water op te gaan. Genoeg tijd dus om de vakantie verder voor te bereiden. We gaan weer richting Oostzee. Dat betekent altijd actuele kaarten kopen van de Noordzeekust. En aangezien ik de oude kaarten van de Oostzee na onze vakantie in 2010 heb verkocht zijn ook voor dit gebied nieuwe sets noodzakelijk.

Wat schaffen we aan? Ik ga niet op pad zonder papieren kaart. Voor vreemde kusten is ook een pilot zinvol, met op zijn minst goede haveninformatie. Voor de Noordzeekust wil ik stroomatlassen aan boord hebben en getijdetafels. En voor de aanwezige notebook ook de digitale kaarten.

De Noordzeekust

Uiteraard ontbreekt de Nederlandse kaartenset 8012 (Waddenzee Oost) niet. Daarmee kom je al tot op Norderney. Voor een tocht naar de Elbe maak ik gebruik van de kaarten van de Duitse BSH, de sets 3014 en 3015.
De stroomatlas voor het Nederlandse deel is van de onze eigen hydrografische dienst, BSH maakt de atlas voor het Duitse deel.


De BSH levert ook een klein getijdeboekje, voor elke haven staan er afzonderlijke tabellen in, reuze handig! Beter dan de tabellen in de ANWB Wateralmanak (deel 2). Daar moet je voor de Nederlandse havens rekenen t.o.v. de getijden in Harlingen of Hoek van Holland.

Ik heb de papieren BSH kaarten gekocht bij Datema Amsterdam. Zij hebben nu ook een goed functionerende internetwinkel. De digitale kaarten zijn geleverd door de firma Stentec. Ik gebruik ze in hun WinGPS4 programma.



De Oostzee

De Duitse NV Verlag maakt het ons gemakkelijk. Deze firma levert de papieren kaart, een uitvoerige havenpilot (duitstalig) en de digitale kaart in één set. Daarbij is ook nog eens te kiezen uit combikoffers met daarin vier sets van verschillende gebieden. Daarmee ben je meestal in één keer klaar.


Nu nog de GPS laden met de laatste tonnenposities via Nautin en we kunnen. Athans, ........ als het schip klaar is en daar hebben we zeker nog een paar mooie weekeinden voor nodig.........

Zie ook mijn pagina:

Planning vaartocht naar Denemarken

Actueler bericht: De nieuwe NV-Verlag zeekaarten 2015

De motorkamer

Na lange tijd weer een bijdrage aan dit blog. Het is voorjaar en we zijn druk bezig op de boot. Een stalen boot vergt altijd onderhoud. Om erger te voorkomen worden ieder jaar kleine roestplekjes verwijderd en ter plekke de laklaag hersteld. Dat kan natuurlijk alleen bij droog weer. Bij slecht weer is er in de boot altijd wat te doen. Nu was de vloer van de motorruimte aan de beurt. Door de afmetingen kun je spreken van motorkamer! Enkele plaatjes van deze ruimte:

stuurboordzijde motor

Op de eerste foto zien we de motor, een Vetus/Peugeot P4.25, 46KW/62PK. De motor is voorzien van een mechanische Hurth HBW keerkoppeling. We zien de rode kabels tussen de motorhendels en de differentiaalunit op de keerkoppeling. De differentiaalunit maakt het mogelijk om de koppeling zowel binnen als buiten de kajuit te bedienen.
Rechts naast het motorblok de uitlaat met waterlock en geluiddemper.
De brandstofleiding is voorzien van een groffilter/waterafscheider (te zien achter de rode kabels)en een normaal filter op het motorblok.

bakboordzijde motor

De toegang van de motorruimte is aan aan de bakboordzijde. Hier zien we ook de twee 120 Ah accu's. Nog net zichtbaar zijn de twee rode kabels naar de differentiaalunit van de brandstofpomp. Ook voor de dubbele besturing. We zien verder het wierfilter in de koelwaterleiding. Het koelwater komt door de afsluiter aan stuurboordzijde. De op de foto zichtbare afsluiter aan bakboordzijde was in gebruik voor een dekwaspomp. Deze is verwijderd. Op de stuurboordleiding is een tweede afsluiter direct onder het filter. De afsluiter aan stuurboordzijde op de bodem is niet vanuit de kajuit te bedienen. Dat vind ik niet fijn. Ik ga daarom de leidingen nog wisselen. De dunnere gele leiding komt van de bilgepomp. De 300 ltr brandstoftank verdeelt het schip in twee compartimenten. In het voorste compartiment is ook een pompput met pomp aanwezig. Op de brandstoftank is een peilglas gemonteerd met afleesschaal. Het peilglas is (behalve tijdens het aflezen) met twee afsluiters afgesloten.

nu is de vloer geschilderd

De schroefas is ouderwets vetgesmeerd. Dat betekent wat vet en water onder de as. Er is een bakje gemonteerd met uitneembare doekjes. Zo kan de smurrie zonder morsen worden verwijderd. Ik blijf de motorruimte schoon houden. Zo is direct te zien of er ergens lekkage optreedt. Op het koelelement zit een thermometer. Deze is in de kajuit af te lezen. Het vet voor de vetgesmeerde schroefas zit in een handpers.

geluiddemping tot in de kleinste hoekjes

De pers wordt voor elke tocht iets aangedraaid. Niet te strak, anders wordt de as te heet. Er moet wat water door kunnen. Door de thermometer kan ik zien of de druk te hoog of te laag is. Ik houd het liefst de astemperatuur tijdens langdurig bedrijf rond de 60 gr. Meer dan 80 gr is te heet, minder dan 40 gr betekent stromend water!
Op de foto is ook de cilinder zichtbaar van de hydraulische stuurinrichting. Twee stuurpompen op beide stuurwielen pompen de hydraulische olie naar deze cilinder. De cilinder is verbonden met de roerarm. In de leidingen zitten terugslagkleppen die het werken met twee pompen mogelijk maken.
De motorruimte is uitstekend geïsoleerd! Tijdens normale vaart (1800 toeren/min) horen we de motor nauwelijks.
Door de ruimte en de uitneembare vloer van houten latten is het prettig werken in deze ruimte. Dat was op de vorige boot wel anders!

Naschrift 2 februari 2013: Na groot onderhoud in 2012 was de motor vanuit een bijzondere positie te zien. Het motorluik in de kuip was verwijderd. Dat gaf op 2 februari 2013 het volgende beeld:

Het luik is in de kuip aanwezig voor onderhoud aan de moter. De moter moet door het luik uit de boot getakeld kunnen worden.

Meer berichten met plaatjes van het onderhoud in 2012 vindt u hier.

Naschrift 1 juni 2013: De kleur van de motorlak was mij onbekend. Ik kon op de Vetus-site geen aanduiding vinden. Met een RAL kleurenwaaier kwam ik op RAL 1007 Chroomgeel. Zoeken op Vetus en RAL 1007 gaf een bevestiging in een engelstalige handleiding van Vetus. Deze kleur is als autolak in spuitbussen of blikjes overal te koop.

Motorkleur RAL 1007 Chroomgeel

Zeilen met een zware motorsailer

Zonder kluiverboom in Hoorn, juli 2011

Geen lange vakantietochten in 2011! Wind, regen en kou tijdens onze vakantieweken. Dan maar eens niet met de boot weg. Wat overbleef was een enkele week op het IJsselmeer en wat zeiltochtjes in het weekeinde. Zeiltochtjes? Jazeker!
Van de twee maanden varen naar de Oostzee in 2010 hebben we slecht 7 dagen echt gezeild. Voor de rest weinig wind of juist te veel.
In de enkele weekeinden in 2011 hebben we alleen maar gezeild! Het kan dus toch, maar je moet geen haast hebben.


Op de Ems in 2008, nog met kluiverboom

Zeilen met weinig wind is ook met een zware motorsailer mogelijk. Gewoon een kwestie van voldoende zeil. Onze motorsailer had drie zeilen. We zien echter af van het derde (kluiver)zeil. Het aanslaan en hijsen van het grote zeil is met weinig bemanning (te)zwaar. Bij een plotselinge windverandering is het kluiverzeil niet zo maar even gestreken. Daarnaast staat de kluiverboom altijd in de weg. Nee, dat doen we niet meer. De lichtweergenua voldoet ook.


20,6 m2 genua + 22,4 m2 grootzeil

Natuurlijk vaart deze boot niet erg hoog aan de wind. Bij 60 gr. houdt het wel op. De snelheid neemt bij een hogere koers sterk af.


28 m2 lichtweergenua

Wij zeilen met 22,4 m2 grootzeil en 20,6 m2 genua.
Verder is aanwezig: 28 m2 lichtweergenua, 11,2 m2 fok en 6,3 m2 stormfok.
Voor onze 9,5 m lange en 12 ton zware motorsailer houden wij globaal aan:

Snelheid in knopen = windsnelheid in Bft, + 1 kn bij halve wind en + 1 kn bij gebruik van lichtweergenua.

De maximum gehaalde snelheid is 7,9 knopen, bij 5 Bft halve wind.

Een steile golf tegen geeft veel verlies aan snelheid. Een wegvallende wind bij een golf schuin tegen betekent direct stil liggen en dus motor bij!

Een steile golf achterin betekent moeilijk stuurgedrag en dus ook motor bij.

Wij laten de boot tot 20 gr helling gaan. Bij 5 Bft wordt een rif in het grootzeil gezet, bij 6 Bft twee en gaat de fok op het stag.


Opdoeken in Urk, augustus 2011

Als je niet ergens snel moet zijn gaat zeilen dus best wel. En zeilen zonder motor is nog steeds veel fijner, ook met een motorsailer!
Wij gaan in komende vakanties de boot vooraf naar de vakantiebestemming brengen om in de vakantie rustig te kunnen zeilen.

Daarover meer in 2012!